{"id":1709,"date":"2022-08-18T18:48:58","date_gmt":"2022-08-18T18:48:58","guid":{"rendered":"http:\/\/budzikowswiat.pl\/?p=1709"},"modified":"2022-08-18T19:45:16","modified_gmt":"2022-08-18T19:45:16","slug":"rogalin-raczynskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/budzikowswiat.pl\/?p=1709","title":{"rendered":"ROGALIN RACZY\u0143SKICH"},"content":{"rendered":"\n

Popularna pere\u0142ka wielkopolskiej architektury ko\u0144ca XVIII wieku, nale\u017c\u0105ca do szlacheckiego rodu Raczy\u0144skich herbu Na\u0142\u0119cz. Dobra rogali\u0144skie naby\u0142 w 1766 roku Kazimierz Raczy\u0144ski, kt\u00f3ry w latach 1770-1776 wzni\u00f3s\u0142 sw\u0105 rodow\u0105 siedzib\u0119. Przetrwa\u0142a ona do dzi\u015b. Kolejni w\u0142a\u015bciciele do\u0142o\u017cyli swoj\u0105 cegie\u0142k\u0119 do obecnej formy ca\u0142ego zespo\u0142u pa\u0142acowo-ogrodowego, kt\u00f3ry w r\u0119kach rodziny by\u0142 do 1939 roku. Gdzie warto i\u015b\u0107 i co zobaczy\u0107? Jest wiele mo\u017cliwo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Spis atrakcji:<\/p>\n\n\n\n

  1. Pa\u0142ac w Rogalinie<\/a><\/li>
  2. Galeria malarstwa <\/a><\/li>
  3. Gabinet londy\u0144ski<\/a><\/li>
  4. Powozownia<\/a><\/li>
  5. Ogr\u00f3d i Park Krajobrazowy<\/a><\/li>
  6. Mauzoleum i Kaplica <\/a><\/li><\/ol>\n\n\n\n

    1. PA\u0141AC W ROGALINIE<\/h4>\n\n\n\n

    Nie chc\u0119 przepisywa\u0107 tutaj tre\u015bci przewodnik\u00f3w, a o Rogalinie znajdziecie ich du\u017co. Opowiem histori\u0119, kt\u00f3ra po przeczytaniu biografii jednego z jego mieszka\u0144c\u00f3w podczas ka\u017cdej wizyty tam (a by\u0142o ich wiele) zajmuje moj\u0105 g\u0142ow\u0119. <\/p>\n\n\n\n

    Edward (wnuk Kazimierza) jest najcz\u0119\u015bciej kojarzonym z Rogalinem w\u0142a\u015bcicielem. Zazwyczaj przedstawiany jako \u015bredniego wieku m\u0119\u017cczyzn\u0119, kt\u00f3ry do zarz\u0105dzania tego typu posiad\u0142o\u015bci\u0105 pasuje. Jak by\u0142o naprawd\u0119? Edwarda matka, Michalina umiera, kiedy ten ko\u0144czy zaledwie 4 lata, jego brat Atanazy 2 lata. Zostaj\u0105 sami z ojcem Filipem , kt\u00f3ry stara si\u0119 wychowa\u0107 ch\u0142opc\u00f3w w my\u015bl \u00f3wczesnych standard\u00f3w. Oczywi\u015bcie maj\u0105 swojego nauczyciela, w ko\u0144cu to rodzina hrabiowska. Tak, szlifuj\u0105c kilka j\u0119zyk\u00f3w, dorastaj\u0105 ch\u0142opcy w posiad\u0142o\u015bci zarz\u0105dzanej przez ojca, wspierani przez dziadka Kazimierza. Niestety nie by\u0142o im dane du\u017co czasu sp\u0119dzi\u0107 ze swoimi rodzicami, w wieku 18 lat Edward i 16 lat Atanazy, zostaj\u0105 sierotami. Wspierani jeszcze przez jaki\u015b czas przez dziadka, ch\u0142opcy dziel\u0105 maj\u0105tek Raczy\u0144skich pomi\u0119dzy siebie. Rogalin trafia w r\u0119ce Edwarda. Tak m\u0142odzieniec otrzyma\u0142 w spadku ogromny maj\u0105tek, kt\u00f3rym trzeba zarz\u0105dza\u0107, aby nie tylko pozwoli\u0142 si\u0119 utrzyma\u0107, ale tak\u017ce przynosi\u0142 nale\u017cyte zyski. Wyobra\u017cacie sobie wsp\u00f3\u0142czesnego 18 latka, kt\u00f3ry zarz\u0105dza takim pa\u0142acem? W\u0142a\u015bnie w tym wieku Edward zostaje „Panem na Rogalinie” i zarz\u0105dza maj\u0105tkiem do 1845 roku (kiedy to w wyniku samob\u00f3jczego strza\u0142u z armaty na wyspie w Zaniemy\u015blu odbiera sobie \u017cycie w wieku 59 lat). W swoim \u017cyciu przeby\u0142 niejedn\u0105 podr\u00f3\u017c, z kt\u00f3rej przywozi\u0142 pami\u0119tniki, nast\u0119pnie je wydawa\u0142 w formie ksi\u0105\u017cek. By\u0142 wydawc\u0105 niejednej ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca\u0142 za godn\u0105 pozostawienia dla potomnych, co po cz\u0119\u015bci przyczyni\u0142o si\u0119 te\u017c do powstania publicznej biblioteki, kt\u00f3ra po dzi\u015b dzie\u0144 dzia\u0142a przy Placu Wolno\u015bci w Poznaniu. Zarz\u0105dza\u0142 te\u017c budow\u0105 Z\u0142otej Kaplicy w Katedrze Pozna\u0144skiej. Mam wra\u017cenie, \u017ce by\u0142 cz\u0142owiekiem nad wyraz powa\u017cnym, ale te\u017c bardzo ambitnym, jego przekonania osadzone w czasach rozbior\u00f3w r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 na pewno od jego \u00f3wczesnych koleg\u00f3w. Na pewno wiele czynnik\u00f3w przyczyni\u0142o si\u0119 do jego decyzji o samob\u00f3jstwie, wybra\u0142 do tego miejsce kt\u00f3re kocha\u0142 tak samo jak Rogalin. Mimo, \u017ce sam wybudowa\u0142 mauzoleum rodzinne, to czu\u0142 si\u0119 niegodny, aby tam spocz\u0105\u0107. Obecnie tylko jego serce znajduje si\u0119 w rodzinnej krypcie grobowej. <\/p>\n\n\n\n

    Historia Edwarda zawsze powoduje u mnie pewnego rodzaju nostalgi\u0119, zdanie kt\u00f3re kaza\u0142a wyku\u0107 na jego grobie ma\u0142\u017conka Konstancja z Potockich „Tu spoczywa Edward Na\u0142\u0119cz Hr. Raczy\u0144ski, kt\u00f3ry dla siebie by\u0142 sk\u0105py, pomocny biednym, chojny dla ojczyzny” wydaje mi si\u0119 bardzo pasowa\u0107, przynajmniej po poznaniu jego \u017cyciorysu. <\/p>\n\n\n\n

    Nast\u0119pni w\u0142a\u015bciciele Rogalina podobnie zapisali si\u0119 na kartach wielkopolskiej historii. Pa\u0142ac, kt\u00f3ry mo\u017cemy ogl\u0105da\u0107 w obecnej formie, jest sk\u0142adow\u0105 ka\u017cdego z nich z osobna i kolejnych jego mieszka\u0144c\u00f3w. Krocz\u0105c jego korytarzami, poznajemy nie tylko kolejne antyczne relikty przesz\u0142o\u015bci. Podczas oprowadzania, pani przewodnik wspomina tekst z pami\u0119tnika, jak to dzieci gra\u0142y w tenisa odbijaj\u0105c pi\u0142k\u0119 o \u015bciany. W tych w\u0142a\u015bnie \u015bcianach ros\u0142y kolejne pere\u0142ki Wielkopolan, rozbudowuj\u0105c te\u017c nasz\u0105 wielkopolsk\u0105 pere\u0142k\u0119. Lubi\u0119 w ten spos\u00f3b kroczy\u0107 po wielkich rezydencjach, poczu\u0107 zapach historii ludzi, kt\u00f3rzy tutaj mieszkali. Zwiedzaj\u0105c pa\u0142ac pozw\u00f3lcie wyobra\u017ani wczu\u0107 si\u0119 w klimat tych komnat, wyobra\u017acie sobie Helen\u0119 Raczy\u0144sk\u0105 czesz\u0105c\u0105 w\u0142osy przy toaletce w r\u00f3\u017canym pokoju, Edwarda Aleksandra Raczy\u0144skiego czytaj\u0105cego ksi\u0105\u017ck\u0119 w bardzo efektownej bibliotece oraz Edwarda Raczy\u0144skiego przechadzaj\u0105cego si\u0119 po zbrojowni, kt\u00f3ra powsta\u0142a z jego inicjatywy lub Konstancj\u0119 z Potockich pisz\u0105c\u0105 listy do swoich dzieci z pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa. <\/p>\n\n\n\n

    Ostatni m\u0119ski potomek rodu Edward Bernard Raczy\u0144ski ustanowi\u0142 fundacj\u0119 im. Raczy\u0144skich i odda\u0142 w jej r\u0119ce prawa w\u0142asno\u015bci do zespo\u0142u rezydencjonalnego. Jednym z cz\u0142onk\u00f3w fundacji w dalszym ci\u0105gu jest jedna z jego c\u00f3rek Katarzyna Raczy\u0144ska, druga c\u00f3rka natomiast wraz ze swoim m\u0119\u017cem spoczywa w krypcie grobowej po lewej stronie od grobu swojego ojca Edwarda w Rogalinie. <\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_0_placeholder\n\n\n\n

    2. GALERIA MALARSTWA<\/h4>\n\n\n\n

    Za lewym skrzyd\u0142em pa\u0142acu, w 1910 roku zosta\u0142a wzniesiona Galeria, kt\u00f3ra mia\u0142a nie zak\u0142\u00f3ca\u0107 kompozycji przestrzennej i widokowej zespo\u0142u pa\u0142acowo-parkowego, z kolekcj\u0105 obraz\u00f3w Edwarda Aleksandra Raczy\u0144skiego- mecenasa sztuki, kt\u00f3ry swoj\u0105 kolekcj\u0119 powi\u0119ksza\u0142 sukcesywnie od lat 80. XIX w. Pierwotna kolekcja liczy\u0142a prawie 500 obraz\u00f3w, obecnie prezentowanych jest blisko 300 dzie\u0142 sztuki, natomiast ich uk\u0142ad zosta\u0142 odwzorowany z archiwalnych zdj\u0119\u0107 oraz przewodnika po galerii. <\/p>\n\n\n\n

    W Galerii mo\u017cna podziwia\u0107 dzie\u0142a wielu cenionych artyst\u00f3w \u015bwiata, ale tak\u017ce polskich min. Jana Matejki czy Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego. Prezentowany jest tak\u017ce obraz samego autora kolekcji Edwarda A. Raczy\u0144skiego p\u0119dzla Jacka Malczewskiego datowanego na rok powstania 1903 rok. Jest to jeden z najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanych wizerunk\u00f3w jednego z w\u0142a\u015bcicieli Rogalina. Sam tw\u00f3rca kolekcji Edward A. Raczy\u0144ski [1847-1926] by\u0142 nie tylko mecenasem sztuki, ale tak\u017ce \u017co\u0142nierzem, kawalerem order\u00f3w papieskich, podr\u00f3\u017cnikiem. Jego synowie ocalili przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej, kolekcj\u0119 obraz\u00f3w i pami\u0105tek rogali\u0144skich wywo\u017c\u0105c ich cz\u0119\u015b\u0107 do Poznania, Warszawy oraz poza granice pa\u0144stwa, pozostawione rzeczy na miejscu uleg\u0142y rozproszeniu, gdy podczas wojny pa\u0142ac by\u0142 siedzib\u0105 szko\u0142y Hitlerhugend. <\/p>\n\n\n\n

    Ca\u0142y obiekt wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 troch\u0119 na tle ca\u0142ego pa\u0142acu, kompozycja jest bardziej nowoczesna, skupiona na obiekcie prezentacji, czyli obrazach. Miejsce, gdzie czas si\u0119 zatrzymuje. <\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_1_placeholder\n\n\n\n

    3. GABINET LONDY\u0143SKI<\/h4>\n\n\n\n
    \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

    W prawym skrzydle, tu\u017c za sklepikiem z pami\u0105tkami i Galeri\u0105 Portret\u00f3w mo\u017cna zobaczy\u0107 replik\u0119 pokoju londy\u0144skiego, w kt\u00f3rym pracowa\u0142 ostatni m\u0119ski potomek linii rogali\u0144skiej Edward Bernard Raczy\u0144ski [1891-1993]. To on postanowi\u0142 utworzy\u0107 Fundacj\u0119 im. Raczy\u0144skich i odda\u0107 pa\u0142ac w r\u0119ce Narodu Polskiego. Zbiory malarstwa z galerii rogali\u0144skiej oraz prawa w\u0142asno\u015bci do zespo\u0142u rezydencjonalnego zosta\u0142y zapisane na rzecz Fundacji przy Muzeum Narodowym w Poznaniu. W tej cz\u0119\u015bci mo\u017cna obejrze\u0107 odznaczenia Prezydenta Raczy\u0144skiego oraz inne pami\u0105tki zwi\u0105zane z jego dzia\u0142alno\u015bci\u0105 zar\u00f3wno polityczn\u0105 jak i pisarsk\u0105. <\/p>\n\n\n\n

    Edward B. Raczy\u0144ski by\u0142 dyplomatom i politykiem, ambasadorem RP w Londynie, a w latach 1979-1986 roku Prezydentem RP na Uchod\u017actwie, pochowany po lewej stronie w krypcie Mauzoleum w Rogalinie w 1993 roku. <\/p>\n\n\n\n

    Pomi\u0119dzy wej\u015bciem do prawego skrzyd\u0142a, a Gabinetem londy\u0144skim mo\u017cecie ogl\u0105da\u0107 portrety z kolekcji Atanazego Raczy\u0144skiego [brata Edwarda] z Gaju Ma\u0142ego ko\u0142o Obrzycka, zwi\u0105zane z rodzin\u0105 Raczy\u0144skich, uratowan\u0105 po II wojnie \u015bwiatowej i z czasem w\u0142\u0105czon\u0105 do Fundacji, a tak\u017ce ich drzewo genealogiczne. Dla os\u00f3b ciekawych r\u00f3\u017cnych koneksji rodzinnych jest to nie lada atrakcja. <\/p>\n\n\n\n

    4. POWOZOWNIA<\/h4>\n\n\n\n

    Jedno z najstarszych zabudowa\u0144 przypa\u0142acowych to w\u0142a\u015bnie powozownia z 1776 roku, a obecny kszta\u0142t nabra\u0142a w 1802 roku, zawiera zbi\u00f3r pojazd\u00f3w powozowych sprzed I wojny \u015bwiatowej. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 jest pochodzenia wielkopolskiego, jedna z karet u\u017cywana podczas ch\u0142od\u00f3w i niepogody to kareta coupe oraz luksusowa kareta pi\u0119ciookienna pochodz\u0105ce z Rogalina. Ca\u0142o\u015b\u0107 mie\u015bci si\u0119 w jednej obszernej sali prezentuj\u0105cej ca\u0142e zasoby kolekcji. <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    5. OGR\u00d3D I PARK KRAJOBRAZOWY<\/h4>\n\n\n\n

    Po\u015br\u00f3d niepowtarzalnych zabytk\u00f3w architektury XVIII i XIX wieku, nie mo\u017cna przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie ko\u0142o teren\u00f3w zielonych, kt\u00f3rych w okolicy jest pod dostatek. Przy okazji wizyty w pa\u0142acu, mo\u017cna wykona\u0107 spacer poznaj\u0105c okoliczn\u0105 przyrod\u0119 Rogali\u0144skiego Parku Krajobrazowego oraz znane Pomniki Przyrody, czyli min. D\u0105b Edwarda oraz Lecha, Czecha i Rusa, zagl\u0105daj\u0105c przy tym do przypa\u0142acowego parku w stylu francuskim, kt\u00f3ry pami\u0119ta jeszcze czasy swoich tw\u00f3rc\u00f3w i w\u0142a\u015bcicieli. Spacer ko\u0142o starorzecza Warty, w\u015br\u00f3d leciwych d\u0119b\u00f3w i wysokiej trawy, na pewno b\u0119dzie mi\u0142\u0105 odmian\u0105 po zabytkowej cz\u0119\u015bci terenu. B\u0119dzie te\u017c chwila na wyciszenie i odej\u015bcie od tej najcz\u0119\u015bciej odwiedzanej cz\u0119\u015bci terenu. <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

    mapka trasy Rogali\u0144ski Park Krajobrazowy – park przypa\u0142acowy<\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_2_placeholder\n\n\n\n

    6. MAUZOLEUM I KAPLICA<\/h4>\n\n\n\n

    Poza pa\u0142acem oraz parkiem mo\u017cna odwiedzi\u0107 tak\u017ce pobliski ko\u015bci\u00f3\u0142 i jednocze\u015bnie rodzinne Mauzoleum Raczy\u0144skich. Wybudowane przez Edwarda w latach 1817-1820, kt\u00f3rego pierwotnym wzorem by\u0142a antyczna \u015bwi\u0105tynia z I w.p.n.e. w Nimes we Francji. Mauzoleum utworzone w stylu roma\u0144sko-gotyckim, wi\u0119c oczy przykuwaj\u0105 pi\u0119knie zdobione bia\u0142e sklepiania z szeregiem kolumn. Po prawej stronie mo\u017cna zobaczy\u0107 epitafia rodzinne; w tym epitafium, w kt\u00f3rym zosta\u0142o z\u0142o\u017cone serce Edwarda Raczy\u0144skiego. Po lewej za\u015b stronie sarkofagi jednych z ostatnich potomk\u00f3w rodziny. <\/p>\n\n\n\n

    Mauzoleum nie nale\u017cy do kompleksu parkowo-pa\u0142acowego, jest pod opiek\u0105 parafii. Wej\u015bcie do krypty jest zgodnie z informacjami umieszczonymi na stronie parafii. Nie ma ustalonej sta\u0142ej ceny biletu, warto jednak dorzuci\u0107 swoj\u0105 cegie\u0142k\u0119 do utrzymania tak pi\u0119knego miejsca wg w\u0142asnego uznania. <\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_3_placeholder\n\n\n\n

    CZY WARTO?<\/h4>\n\n\n\n

    Dla mnie? Zawsze. Miejsce przyci\u0105ga nie tylko pi\u0119knem, ale tak\u017ce histori\u0105. Do tego okoliczno\u015bci przyrody powoduj\u0105, \u017ce wycieczka mo\u017ce za ka\u017cdym razem wygl\u0105da\u0107 inaczej. <\/p>\n\n\n\n

    Wa\u017cne te\u017c, ka\u017cde z opisanych miejsc posiada osobny bilet, je\u017celi zatem nie macie ochoty zwiedza\u0107 wszystkich zasob\u00f3w zespo\u0142u pa\u0142acowo-parkowego, z cz\u0119\u015bci mo\u017cecie zrezygnowa\u0107. Oczywi\u015bcie bilet zawieraj\u0105cy pe\u0142ny zakres jest najbardziej korzystny, mo\u017cecie jednak dostosowa\u0107 wycieczk\u0119 do w\u0142asnych upodoba\u0144 i\/lub mo\u017cliwo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

    Ciekawe na trasie: <\/strong><\/p>\n\n\n\n